Rituelen bij een uitvaart en hun betekenis 

Waarom gooien we bij een begrafenis eigenlijk een schepje zand of een handje rozen- of bloemblaadjes op de kist?

Achter elk ritueel schuilt een verhaal. Zo is het schepje zand verbonden met een eeuwenoude traditie. Het symboliseert dat het lichaam wordt teruggegeven aan de aarde. Daarnaast geeft het nabestaanden een concreet moment om zelf een laatste groet te brengen. Vroeger hielpen familieleden soms zelfs mee met het dichten van het graf. Het schepje zand is daar een symbolische voortzetting van. 

De betekenis van uitvaart rituelen 

Uitvaart rituelen zijn handelingen met een symbolische betekenis tijdens of rondom een afscheid. Een schepje zand op de kist, een kaars aansteken, bloemen neerleggen of samen naar een bepaald muziekstuk luisteren zijn daar voorbeelden van. 

Zo’n ritueel geeft vorm aan een moment waarvoor woorden soms moeilijk te vinden zijn. Het kan nabestaanden helpen om bewust stil te staan bij het afscheid en iets te doen wat past bij de persoon die wordt gemist. 

En dan de rozen- of bloemblaadjes… 

Bloemen worden al duizenden jaren gebruikt bij uitvaarten. Ze staan voor liefde, eer, vergankelijkheid en de schoonheid van het leven. 

Rozenblaadjes zijn later populair geworden omdat ze een zacht en liefdevol alternatief vormen voor zand. Niet iedereen vindt het geluid van zand of aarde op de kist prettig. Bloemblaadjes vallen geruisloos en geven hetzelfde persoonlijke afscheidsmoment, maar op een zachtere manier. 

Eigenlijk hebben beide gebaren hetzelfde doel: nabestaanden een persoonlijk, bewust moment geven om afscheid te nemen. 

Welke keuze iemand maakt, is heel persoonlijk. Er is geen goed of fout. 

Het belangrijkste is dat het gebaar past bij de herinnering aan degene die gemist gaat worden. 

Marjon Faes 
Uitvaartverzorger